Narrow AI / ANI
Belirli, sınırlı bir görevde uzmanlaşmış, o alanın dışında genelleme yapamayan yapay zeka türü.
Dar yapay zeka (Narrow AI veya Artificial Narrow Intelligence, ANI), belirli, sınırlı bir görevde veya dar bir alanda yüksek yeterlilik gösteren, ancak bu alanın dışına çıkıldığında genelleme yapamayan yapay zeka türünü tanımlar. Bir satranç oynayan yapay zeka satranç konusunda insan üstü seviyede olabilir ama bu bilgiyi kullanarak bir tarif önerisi veremez veya bir araba süremez; bir yüz tanıma sistemi yüzleri son derece isabetli tanıyabilir ama dil çevirisi yapamaz. Bu, dar yapay zekayı, teoride insan zekasının esnekliğine ve çok yönlülüğüne sahip, henüz gerçekleştirilmemiş bir kavram olan Genel Yapay Zeka'dan (Artificial General Intelligence, AGI) ayıran temel özelliktir.
Günümüzde ticari ve araştırma amaçlı kullanılan neredeyse tüm yapay zeka sistemleri, ne kadar etkileyici görünürse görünsün, teknik olarak dar yapay zeka kategorisine girer: görüntü tanıma sistemleri, öneri motorları, sohbet botları, hatta büyük dil modelleri bile eğitildikleri veri dağılımının ve göreve özgü kalıpların dışında güvenilir biçimde genelleyemeyebilir. Dar yapay zeka kavramı, yapay zeka alanındaki gerçek ilerlemeyi abartılı beklentilerden ayırt etmek için önemlidir; bir modelin belirli bir görevde insan performansını aşması, o modelin insan benzeri genel bir anlayışa veya bilince sahip olduğu anlamına gelmez, yalnızca o dar görev için optimize edilmiş istatistiksel bir örüntü tanıma sistemi olduğunu gösterir.
Günümüzde ticari ve araştırma amaçlı kullanılan neredeyse tüm yapay zeka sistemleri, ne kadar etkileyici görünürse görünsün, teknik olarak dar yapay zeka kategorisine girer: görüntü tanıma sistemleri, öneri motorları, sohbet botları, hatta büyük dil modelleri bile eğitildikleri veri dağılımının ve göreve özgü kalıpların dışında güvenilir biçimde genelleyemeyebilir. Dar yapay zeka kavramı, yapay zeka alanındaki gerçek ilerlemeyi abartılı beklentilerden ayırt etmek için önemlidir; bir modelin belirli bir görevde insan performansını aşması, o modelin insan benzeri genel bir anlayışa veya bilince sahip olduğu anlamına gelmez, yalnızca o dar görev için optimize edilmiş istatistiksel bir örüntü tanıma sistemi olduğunu gösterir.