Yapay Zeka Terimleri Sözlüğü
Makine öğrenmesinden büyük dil modellerine, 397 İngilizce terimin sade Türkçe açıklamaları.
A
Activation Function
Bir nöronun çıktısını belirleyen, ağa doğrusal olmayanlık kazandıran fonksiyon.
Activation Steering
Modelin iç aktivasyonlarına belirli yön vektörleri ekleyerek davranışını çalışma anında etkileme yöntemi.
Active Learning
Modelin, etiketlenmesi en faydalı olacak veri örneklerini kendisinin seçtiği öğrenme stratejisi.
Adversarial Attack
Bir modeli yanıltmak amacıyla girdiye insan gözüyle fark edilmeyecek kadar küçük, kasıtlı değişiklikler ekleme yöntemi.
Adversarial Example
Modeli yanıltmak amacıyla küçük ama hedefli biçimde değiştirilmiş girdidir.
Agent Execution Loop
Bir ajanın hedefi değerlendirip araç seçtiği, sonucu gözlemlediği ve sonraki adımı belirlediği yinelemeli çalışma çevrimi.
Agent Supervisor
Birden fazla uzman ajanın görev dağılımını, sonuçlarını ve durma koşullarını yöneten üst seviye bileşen.
Agent Swarm
Çok sayıda görece basit ajanın yerel kurallarla birlikte çözüm aradığı dağıtık yaklaşım.
Agent Trajectory
Bir ajanın görev boyunca verdiği kararların, araç çağrılarının ve gözlemlerinin sıralı kaydı.
Agent-to-Agent Protocol
Bağımsız yapay zeka ajanlarının görev, durum ve sonuç alışverişi yapabilmesi için kullanılan iletişim sözleşmesi.
Agentic AI
Modelin yalnızca soru cevaplamakla kalmayıp, bağımsız olarak plan yapıp araç kullanarak çok adımlı görevleri tamamlaması.
Agentic RAG
Bir ajanın soruyu parçalayıp farklı kaynaklarda yinelemeli arama yaparak kanıt topladığı RAG mimarisi.
AI Agent
Belirli bir hedefe ulaşmak için algılayan, karar veren ve eyleme geçen yazılım varlığı.
AI Alignment
Yapay zeka sistemlerinin insan değerleri ve niyetleriyle uyumlu davranmasını sağlama çabası.
AI Ethics
Yapay zeka sistemlerinin adil, güvenli ve toplumsal değerlerle uyumlu geliştirilmesini konu alan disiplin.
AI Watermarking
Yapay zekâ üretimi içeriğe kaynağı belirlemeye yardımcı görünür veya görünmez işaret eklenmesidir.
AI Winter
Yapay zeka araştırmalarına olan ilgi ve finansmanın beklentilerin karşılanmaması nedeniyle keskin şekilde azaldığı dönem.
Anomaly Detection
Veri kümesindeki normal örüntüden önemli ölçüde sapan, olağandışı örnekleri belirleme görevi.
Answer Relevancy
Üretilen yanıtın kullanıcının gerçek sorusunu doğrudan ve eksiksiz biçimde ele alma düzeyi.
Application Programming Interface / API
Farklı yazılımların birbiriyle standart bir şekilde haberleşmesini sağlayan arayüz.
Artificial General Intelligence / AGI
İnsan seviyesinde ve her alanda genelleyebilen, henüz ulaşılmamış varsayımsal yapay zeka türü.
Artificial Intelligence
Makinelerin insana özgü zeka gerektiren görevleri yerine getirebilmesini sağlayan bilim ve mühendislik alanı.
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
In machine learning, attention is a method that determines the importance of each component in a sequence relative to the other…
Attention
Bir dizideki öğelerin birbirleriyle ilişkisini ağırlıklandırarak modelin hangi bilgiye odaklanacağını belirleyen yöntem.
Attention Mechanism
Modelin bir çıktı üretirken girdinin hangi kısımlarına daha çok odaklanacağını belirleyen mekanizma.
Audit Log
Kim, ne zaman, hangi veriyle ve hangi işlemi yaptı sorularını yanıtlayan değiştirilemez olay kaydıdır.
Autoencoder
Girdisini sıkıştırıp tekrar yeniden oluşturmayı öğrenerek verimli temsil öğrenen sinir ağı.
AutoML
Model seçimi, hiperparametre ayarı gibi süreçleri otomatikleştiren yaklaşım.
Autonomous agent
Bir hedef doğrultusunda çevresini gözlemleyip karar veren ve görevleri sınırlı insan müdahalesiyle yürüten yapay zeka sistemi.
Autonomous Vehicle
Bilgisayarlı görü, sensör füzyonu ve karar algoritmalarıyla insan müdahalesi olmadan seyredebilen taşıt.
B
Backpropagation
Sinir ağındaki hatayı çıktıdan girdiye doğru yayarak ağırlıkları güncelleyen eğitim algoritması.
Batch
Eğitim sırasında modele aynı anda verilen örnek grubunun boyutu.
Benchmark Saturation
Modellerin bir testte üst sınıra yaklaşması nedeniyle testin yeni gelişmeleri ayırt edemez hale gelmesi.
Bi-Encoder
Sorgu ve belgeleri ayrı ayrı vektörlere dönüştürerek hızlı benzerlik araması sağlayan model mimarisi.
Bias
Eğitim verisindeki dengesizliklerin model çıktılarına yansıyan adaletsiz eğilimi.
Big Data
Geleneksel yöntemlerle işlenemeyecek kadar büyük, hızlı üretilen ve çeşitli veri kümelerini ifade eden kavram.
Browser Agent
Web sayfalarını açan, içeriklerini değerlendiren ve kontrollü tarayıcı etkileşimleri gerçekleştiren otomasyon ajanı.
C
C2PA
Dijital medyanın köken ve düzenleme bilgisini doğrulamaya yönelik açık teknik standart girişimidir.
Cache-Augmented Generation
Sık kullanılan bağlam parçalarını yeniden işlememek için önceden hesaplanan temsil veya prompt önbelleklerinden yararlanan üretim…
Canary Release
Yeni sürümün önce küçük bir kullanıcı veya trafik yüzdesine açıldığı kontrollü yayın yöntemidir.
Chain-of-Thought
Modelin nihai cevaba adım adım akıl yürüterek ulaşmasını sağlayan prompt tekniği.
Chain-of-thought prompting
Bir modelden karmaşık görevi ara adımlara ayırarak çözmesini isteyen istemleme yaklaşımı.
Chatbot
Kullanıcılarla doğal dilde diyalog kurmak üzere tasarlanmış yazılım uygulaması.
Chunking
Uzun bir belgeyi, işlenebilir küçük anlamlı parçalara bölme işlemi.
Citation Accuracy
Bir yanıttaki kaynak işaretlerinin ilgili iddiayı gerçekten destekleyip doğru konuma yönlendirmesi.
Classification
Bir girdiyi önceden tanımlanmış kategorilerden birine atayan gözetimli öğrenme görevi.
Closed Source Model
Ağırlıkları paylaşılmayan, yalnızca API üzerinden erişilebilen tescilli model.
Clustering
Benzer veri noktalarını etiketsiz olarak gruplara ayıran gözetimsiz öğrenme tekniği.
Computer Use
Bir AI modelinin ekran görüntüsü alarak fare ve klavyeyi kontrol edip, bir insan gibi bilgisayar arayüzlerinde gezinebilmesini…
Computer Vision
Bilgisayarların görüntü ve videolardan anlamlı bilgi çıkarmasını sağlayan alan.
Computer-Use Agent
Ekranı yorumlayıp fare ve klavye eylemleriyle masaüstü ya da web uygulamalarını kullanabilen yapay zeka ajanı.
Concept Drift
Girdilerle hedef sonuç arasındaki gerçek ilişkinin zaman içinde değişmesidir.
Confusion Matrix
Bir sınıflandırma modelinin doğru ve yanlış tahminlerini sınıflara göre gösteren tablo.
Constitutional AI
Bir modelin, insan tarafından yazılmış etik ilkeler bütününü (bir anayasa) kullanarak kendi çıktısını eleştirip düzeltmesine…
Content Credentials
Dijital içeriğin üretim ve düzenleme geçmişini imzalı meta verilerle taşıyan doğrulama yaklaşımıdır.
Context Engineering
Bir yapay zeka sistemine görev için doğru bilgi, araç, bellek ve talimatların düzenli biçimde sunulması disiplini.
Context Poisoning
Modelin kararını saptırmak amacıyla bağlam penceresine yanıltıcı veya kötü niyetli bilgi yerleştirilmesi.
Context Precision
Getirilen bağlam parçalarının ne kadarının soruyla gerçekten ilgili olduğunu ölçen değerlendirme metriği.
Context Recall
Doğru cevabı desteklemek için gereken bilgilerin getirilen bağlamda ne ölçüde bulunduğunu ölçen metrik.
Context Window
Bir dil modelinin tek seferde işleyebildiği maksimum token miktarı.
Context Window Overflow
Girdi ve üretim tokenlarının modelin izin verdiği toplam bağlam sınırını aşması durumu.
Contextual Retrieval
Belge parçalarına kaynak içindeki konumunu açıklayan kısa bağlam ekleyerek arama kalitesini artırma yaklaşımı.
Continuous Batching
Model sunucusunun tamamlanan isteklerin yerine yeni istekleri dinamik biçimde aynı hesaplama grubuna alması.
Convolutional neural network
A convolutional neural network (CNN) is a type of feedforward neural network that learns features via filter optimization. This…
Convolutional Neural Network / CNN
Görüntülerdeki uzamsal örüntüleri filtrelerle tarayarak öğrenen sinir ağı türü.
Corrective RAG
Getirilen belgelerin kalitesini değerlendirip yetersiz bağlamda ek arama veya düzeltme yapan RAG yöntemi.
Cross-Encoder
Sorgu ve belgeyi birlikte işleyerek aralarındaki uygunluğu tek bir puanla ölçen model.
Cross-Validation
Veri kümesini farklı alt kümelere bölerek modelin genelleme performansını güvenilir şekilde ölçme yöntemi.
D
Data Annotation
Ham veriye, gözetimli öğrenme modellerinin eğitimi için doğru etiket veya açıklama ekleme süreci.
Data Attribution
Bir model davranışı veya tahmininde hangi eğitim örneklerinin etkili olduğunu belirlemeye çalışan yöntemler.
Data Augmentation
Mevcut veriden yeni varyasyonlar türeterek eğitim verisini çoğaltma tekniği.
Data Drift
Üretim verisinin dağılımının eğitim verisinden anlamlı biçimde farklılaşmasıdır.
Data Exfiltration
Yetkili ortamdan hassas bilginin izinsiz bir hedefe çıkarılmasıdır.
Data Leakage
Test verisine ait bilginin yanlışlıkla eğitim sürecine karışması sonucu modelin performansının yanıltıcı şekilde yüksek görünmesi.
Data Lineage
Verinin kaynaktan rapor veya modele kadar geçtiği dönüşümleri gösteren izlenebilirlik bilgisidir.
Data Provenance
Bir veri öğesinin kaynağına, üretim koşullarına ve sahiplik geçmişine ilişkin kanıttır.
Data/Model Poisoning
Eğitim verisine kasıtlı olarak kötü niyetli örnekler eklenerek modelin davranışının manipüle edilmesi saldırısı.
Dataset
Belirli bir görev için toplanmış, düzenlenmiş veri örnekleri koleksiyonu.
Decision Tree
Verileri bir dizi evet/hayır sorusuyla dallara ayırarak sınıflandırma veya tahmin yapan model yapısı.
Deep Learning
Çok katmanlı yapay sinir ağları kullanarak karmaşık örüntüleri öğrenen makine öğrenmesi alt dalı.
Deepfake
Bir kişinin yüzünü veya sesini başka bir içeriğe gerçekçi şekilde yerleştiren yapay zeka üretimi.
Deepfake Detection
Yapay olarak üretilmiş ya da değiştirilmiş medya izlerini teknik ve bağlamsal sinyallerle inceleme sürecidir.
Differential Privacy
Bir veri kümesine istatistiksel gürültü ekleyerek bireysel kayıtların gizliliğini matematiksel olarak garanti eden teknik.
Diffusion Model
Rastgele gürültüden başlayarak adım adım anlamlı görsel veya ses üreten üretici model türü.
Digital Twin
Fiziksel bir sistemin gerçek zamanlı verilerle güncellenen sanal kopyası.
Dimensionality Reduction
Veri setindeki değişken sayısını, mümkün olduğunca bilgi kaybetmeden azaltma işlemi.
Direct Preference Optimization
Tercih edilen ve edilmeyen yanıt çiftleriyle modeli ayrı bir ödül modeli kurmadan hizalayan eğitim yöntemi.
Double-Blind Model Evaluation
Yanıtın hangi modelden geldiğini hem değerlendiriciden hem değerlendirme arayüzünden gizleyen kıyaslama düzeni.
Dropout
Eğitim sırasında rastgele nöronları devre dışı bırakarak aşırı öğrenmeyi azaltan düzenlileştirme tekniği.
Dynamic Benchmark
Soruları veya değerlendirme örneklerini düzenli değiştirerek ezberleme ve eskime etkisini azaltan test yaklaşımı.
E
Edge AI
Modelin bulut yerine cihazın kendisinde (telefon, kamera vb.) çalıştırılması yaklaşımı.
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
Kelime, cümle veya nesnelerin anlamsal ilişkilerini sayısal vektörler olarak temsil eden yöntem.
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Embedding
In machine learning, embedding is a representation learning technique that maps complex, high-dimensional data into a…
Emotion Recognition
Yüz ifadesi, ses tonu veya metinden bir kişinin duygusal durumunu tespit etme teknolojisi.
Encoder-Decoder Architecture
Girdiyi önce sıkıştırılmış bir temsile kodlayan, ardından bu temsilden çıktı üreten sinir ağı mimarisi.
Ensemble Learning
Birden fazla modelin tahminlerini birleştirerek tek bir modelden daha güçlü sonuç üreten yöntem.
Epistemic Calibration
Bir modelin ifade ettiği güven düzeyiyle yanıtlarının gerçek doğruluk oranını uyumlu hale getirme süreci.
Epoch
Eğitim verisinin tamamının modelden bir kez geçirilmesi anlamına gelen eğitim birimi.
Evaluation Harness
Model veya istem sürümlerini aynı veri ve ölçütlerle karşılaştıran otomatik test altyapısıdır.
Evaluation Leakage
Test sorularının veya cevaplarının eğitim verisine karışarak ölçülen performansı yapay biçimde yükseltmesi.
Expert System
Belirli bir alandaki insan uzmanlığını kural tabanlı bir bilgi tabanıyla taklit eden erken dönem yapay zeka sistemi.
Explainable AI / XAI
Bir modelin kararlarının neden ve nasıl verildiğini insan tarafından anlaşılır kılan yöntemler bütünü.
Explainable artificial intelligence
Within artificial intelligence (AI), explainable AI (XAI), generally overlapping with interpretable AI or explainable machine…
F
F1 Score
Kesinlik ve duyarlılığın harmonik ortalamasını alan sınıflandırma başarı metriği.
Facial Recognition
Bir görüntü veya videodaki yüz özelliklerini analiz ederek kişi kimliğini belirleme veya doğrulama teknolojisi.
Faithfulness
Yanıttaki iddiaların verilen bağlam veya kaynaklardan gerçekten desteklenme derecesi.
Feature
Bir modelin girdisini oluşturan, veriyi tanımlayan ölçülebilir özellik.
Feature Engineering
Ham veriden modelin daha iyi öğrenmesini sağlayacak anlamlı girdi değişkenleri türetme süreci.
Feature Store
Makine öğrenmesi özelliklerini eğitim ve çevrim içi tahminde tutarlı biçimde sunan katmandır.
Federated Learning
Verinin merkezi bir sunucuya taşınmadan, cihazlarda yerel olarak model eğitimi yapılmasını sağlayan yöntem.
Few-shot Learning
Modele birkaç örnek göstererek yeni bir görevi öğretme yöntemi.
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
Önceden eğitilmiş bir modelin belirli bir göreve özel veriyle yeniden eğitilmesi.
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Fine-tuning
In deep learning, fine-tuning is the process of adapting a computational model trained for one task to perform a different…
Foundation Model
Geniş ve çeşitli veriyle eğitilip birçok farklı göreve uyarlanabilen büyük ölçekli model.
Function Calling
Bir dil modelinin, tanımlı bir fonksiyonu doğru parametrelerle çağırmayı önermesini sağlayan yetenek.
Fuzzy Logic
Kesin doğru/yanlış yerine derece derece doğruluk değerleriyle çalışan mantık sistemi.
G
Generative adversarial network
A generative adversarial network (GAN) is a class of machine learning frameworks and a prominent framework for approaching…
Generative Adversarial Network / GAN
Birbirine karşı yarışan üretici ve ayırt edici iki ağdan oluşan üretici model mimarisi.
Genetic Algorithm
Doğal seçilim ilkelerinden esinlenerek çözümleri nesiller boyunca evrimleştiren optimizasyon yöntemi.
Gradient Descent
Kayıp fonksiyonunu en aza indirmek için model parametrelerini adım adım güncelleyen optimizasyon algoritması.
Graph of Thoughts
Akıl yürütme adaylarının yalnızca ağaç değil, birleşebilen ve yeniden kullanılabilen bir grafik halinde düzenlenmesi.
Graph RAG
Yanıt üretiminde varlık ve ilişkilerden oluşan bilgi grafiğini belge parçalarıyla birlikte kullanan RAG yaklaşımı.
Graphics Processing Unit / GPU
Paralel hesaplamada uzmanlaşmış, yapay zeka eğitiminde yaygın kullanılan işlemci türü.
Guardrails
Yapay zeka sistemlerinin zararlı, yanlış veya politika dışı çıktı üretmesini engelleyen kontrol mekanizmaları.
H
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
Yapay zeka modelinin gerçekte var olmayan bilgiyi kendinden emin bir şekilde üretmesi.
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Hallucination
In the field of artificial intelligence (AI), a hallucination or artificial hallucination is a response generated by AI that…
Human-in-the-Loop
Yapay zekâ kararının belirli aşamalarda insan onayı veya düzeltmesiyle tamamlanmasıdır.
Human-on-the-Loop
Sistem otomatik çalışırken insanın sonuçları gözetip gerektiğinde müdahale ettiği denetim modelidir.
Hybrid Search
Anahtar kelime ve anlamsal vektör aramasının sonuçlarını birlikte kullanan bilgi erişim yöntemi.
Hyperparameter
Eğitim öncesinde belirlenen ve veriden öğrenilmeyen, modelin davranışını şekillendiren ayar değeri.
Hypothetical Document Embeddings
Soru için varsayımsal bir cevap belgesi üretip onun gömmesiyle gerçek belgeleri arama yöntemi.
I
Image Segmentation
Bir görüntüyü piksel düzeyinde anlamlı bölgelere ayıran bilgisayarlı görü görevi.
In-context Learning
Modelin, ağırlıkları güncellenmeden yalnızca promptta verilen örneklerden görevi öğrenmesi.
Indirect Prompt Injection
Kötü niyetli talimatın kullanıcıdan değil modelin okuduğu web sayfası veya belgeden gelmesidir.
Inference
Eğitilmiş bir modelin yeni girdiler üzerinde tahmin veya çıktı ürettiği aşama.
J
Jailbreak
Bir modelin güvenlik kısıtlamalarını atlatmak için özel olarak tasarlanmış prompt teknikleri.
Jailbreak Attack
Bir modelin güvenlik veya kullanım politikalarını atlatmaya yönelik sistematik istem girişimidir.
K
K-Nearest Neighbors / KNN
Bir veri noktasını, ona en yakın k komşusunun çoğunluk sınıfına göre sınıflandıran basit algoritma.
Knowledge Cutoff
Bir modelin eğitim verisinin kapsadığı son tarih; bu tarihten sonraki olayları bilmemesi.
Knowledge Distillation
Büyük ve karmaşık bir modelin bilgisinin daha küçük bir modele aktarılması süreci.
KV Cache
Transformer modelinin önceki tokenlara ait anahtar ve değer tensörlerini yeniden hesaplamadan sakladığı hızlandırma belleği.
L
Large Language Model / LLM
Devasa metin verisiyle eğitilmiş, insan diline benzer metin üretebilen yapay zeka modeli.
Late Interaction
Sorgu ve belge token vektörlerini ayrı hesaplayıp eşleştirmeyi arama sırasında gerçekleştiren erişim yaklaşımı.
Latent Space
Verinin sıkıştırılmış, temel özelliklerini temsil eden soyut çok boyutlu uzay.
Live Benchmarking
Bir yapay zeka sistemini sabit testler yerine düzenli yenilenen görevlerle sürekli değerlendirme uygulaması.
LLM-as-a-Judge
Bir dil modelinin başka model çıktılarının kalitesini belirli bir rubriğe göre puanlaması.
Logistic Regression
Bir olayın olma olasılığını tahmin ederek ikili sınıflandırma yapan istatistiksel model.
Long Context
Bir modelin tek istekte çok büyük miktarda metin, kod veya belgeyi birlikte işleyebilme kapasitesi.
Long Short-Term Memory / LSTM
Uzun dizilerdeki bağımlılıkları daha iyi öğrenebilen gelişmiş RNN türü.
Loss Function
Modelin tahminleri ile gerçek değerler arasındaki farkı ölçen fonksiyon.
Lost in the Middle
Uzun bağlamın orta bölümündeki bilginin model tarafından baş ve sona göre daha az kullanılabilmesi olgusu.
Low-Rank Adaptation
Büyük modelleri, tüm parametreleri değiştirmeden verimli şekilde ince ayar yapmaya olanak tanıyan teknik.
M
Machine Learning
Sistemlerin açıkça programlanmadan verilerden örüntü öğrenerek tahmin yapmasını sağlayan yöntemler bütünü.
Machine Learning Operations
Makine öğrenmesi modellerinin geliştirilmesi, dağıtılması ve izlenmesi süreçlerini otomatikleştiren mühendislik disiplini.
Mechanistic Interpretability
Bir sinir ağının iç katmanlarındaki hangi devrelerin, hangi kavramı nasıl temsil ettiğini tersine mühendislikle çözmeyi amaçlayan…
Mixture of experts
Mixture of experts (MoE) is a machine learning technique where multiple expert networks (learners) are used to divide a problem…
Mixture of Experts / MoE
Girdiye göre yalnızca ilgili 'uzman' alt ağların etkinleştirildiği verimli model mimarisi.
Model Card
Bir modelin yetenekleri, sınırlamaları ve önerilen kullanım alanlarını belgeleyen standart doküman.
Model Collapse
Modellerin, yapay zeka tarafından üretilmiş verilerle tekrar tekrar eğitilmesi sonucu çeşitlilik ve kalite kaybetmesi durumu.
Model Compression
Bir modelin boyutunu ve hesaplama maliyetini azaltırken performansını mümkün olduğunca koruma teknikleri bütünü.
Model Context Protocol
Yapay zeka uygulamalarının veri kaynakları ve araçlarla standart bir arayüz üzerinden bağlantı kurmasını sağlayan açık protokol.
Model Context Protocol / MCP
Yapay zeka modellerinin harici araçlara, veri kaynaklarına ve servislere standart bir arayüzle bağlanmasını sağlayan açık…
Model Drift
Bir modelin üretimdeki davranışının zamanla eğitim dönemindeki başarı düzeyinden uzaklaşmasıdır.
Model Extraction
Bir modelin davranışını çok sayıda sorguyla taklit edecek ikinci bir model üretme saldırısıdır.
Model Merging
Birden fazla eğitilmiş modelin ağırlıklarını yeni bir eğitim süreci olmadan tek modelde birleştirme yöntemi.
Model Registry
Model sürümlerini, sahiplerini, ölçümlerini ve yayın durumlarını merkezi olarak yöneten katalogdur.
Model Robustness
Bir modelin, gürültülü, beklenmedik veya kasıtlı olarak manipüle edilmiş girdiler karşısında güvenilir performans gösterebilme…
Multi-agent System
Birden fazla yapay zeka ajanının iş birliği veya rekabet içinde birlikte çalıştığı sistem.
Multi-Query Retrieval
Tek kullanıcı sorusundan farklı ifade ve bakış açılarına sahip birden çok arama sorgusu üretme tekniği.
Multimodal AI
Metin, görsel, ses gibi farklı veri türlerini birlikte işleyebilen yapay zeka sistemi.
Multimodal Embedding
Metin, görsel, ses veya videoyu ortak bir vektör uzayında temsil eden sayısal kodlama.
Multimodal learning
Metin, görüntü, ses veya video gibi birden fazla veri türünü birlikte işleyerek ortak temsil öğrenen yapay zeka yaklaşımı.
N
Naive Bayes
Bayes teoremine dayanan, özniteliklerin birbirinden bağımsız olduğunu varsayan basit olasılıksal sınıflandırıcı.
Named Entity Recognition / NER
Metin içindeki kişi, yer, kurum gibi özel isimleri tespit edip sınıflandıran NLP görevi.
Named-entity recognition
Named-entity recognition (NER) (also known as (named) entity identification, entity chunking, and entity extraction) is a subtask…
Narrow AI / ANI
Belirli, sınırlı bir görevde uzmanlaşmış, o alanın dışında genelleme yapamayan yapay zeka türü.
Natural Language Generation / NLG
Yapılandırılmış veri veya bir temsilden akıcı, insan diline benzer metin üretme süreci.
Natural Language Processing / NLP
Bilgisayarların insan dilini anlama, yorumlama ve üretmesini sağlayan alan.
Natural Language Understanding / NLU
Bir makinenin, insan dilinin anlamını ve niyetini kavramasını sağlayan NLP alt dalı.
Needle-in-a-Haystack Test
Uzun bir bağlam içine yerleştirilen belirli bilginin model tarafından bulunup kullanılmasını ölçen test.
Neural architecture search
Bir yapay sinir ağının katman, bağlantı ve hiperparametre yapısını otomatik yöntemlerle keşfetme tekniği.
Neural Network
İnsan beynindeki nöron bağlantılarından esinlenen, katmanlı düğümlerden oluşan hesaplama modeli.
O
Object Detection
Bir görüntüdeki nesnelerin hem sınıfını hem de konumunu belirleyen bilgisayarlı görü görevi.
Online Learning
Modelin, veriler geldikçe sürekli ve artımlı olarak güncellendiği öğrenme yaklaşımı.
Open Source Model
Ağırlıkları ve genellikle kodu herkese açık şekilde paylaşılan yapay zeka modeli.
Optical Character Recognition / OCR
Görüntü içindeki basılı veya el yazısı metni düzenlenebilir dijital metne dönüştüren teknoloji.
Orchestration
Birden fazla model, ajan veya aracın koordineli şekilde bir iş akışında yönetilmesi.
Outcome Reward Model
Bir çözümün yalnızca nihai sonucunu başarı veya kalite açısından puanlayan model.
Output Guardrail
Model yanıtını kullanıcıya ulaşmadan önce politika, gizlilik ve biçim kuralları açısından denetleyen kontrol katmanı.
Overfitting
Modelin eğitim verisini ezberleyip yeni verilerde genelleme yapamaması durumu.
P
Parameter
Bir modelin eğitim sırasında öğrendiği, davranışını belirleyen sayısal değerler.
Parent Document Retrieval
Aramada küçük parçalarla eşleşip modele bu parçaların ait olduğu daha geniş üst bölümü verme tekniği.
Perplexity
Bir dil modelinin bir metin dizisini ne kadar iyi tahmin ettiğini ölçen istatistiksel metrik.
Plan-and-Execute
Ajanın görevi önce alt adımlara ayırıp ardından bu planı kontrollü biçimde yürütmesi yaklaşımı.
Position Bias
Bir değerlendiricinin içerikten bağımsız olarak ilk veya son gösterilen seçeneği tercih etme eğilimi.
Precision
Modelin pozitif dediği tahminlerin gerçekte ne kadarının doğru olduğunu ölçen metrik.
Preference Data
İki veya daha fazla model çıktısı arasında hangisinin daha iyi olduğuna ilişkin karşılaştırmalı eğitim verisi.
Prefix Cache
Aynı token önekiyle başlayan model isteklerinin hesaplanmış anahtar-değer durumunu yeniden kullanma tekniği.
Principal Component Analysis / PCA
Veri setindeki en fazla varyansı açıklayan boyutları bularak veriyi daha az boyuta indirgeyen istatistiksel yöntem.
Process Reward Model
Son cevabın yanında akıl yürütmedeki ara adımların kalitesini puanlayan ödül modeli.
Prompt Caching
Bir isteğin sabit kalan uzun kısımlarını (sistem talimatı, belge içeriği) sunucu tarafında önbelleğe alarak hem maliyeti hem…
Prompt Drift
Bir yapay zekâ uygulamasındaki istemlerin zamanla amaçtan veya onaylı şablondan uzaklaşmasıdır.
Prompt Engineering
Yapay zeka modellerinden istenen çıktıyı almak için giriş metinlerini (prompt) tasarlama sanatı ve bilimi.
Prompt Injection
Modelin güvenilir talimatlarını geçersiz kılmaya çalışan kötü niyetli istem tekniğidir.
Q
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
Model ağırlıklarının daha az bit ile temsil edilerek boyut ve hesaplama maliyetinin azaltılması.
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Quantization
In mathematics and digital signal processing, quantization is the process of mapping input values from a large set to output…
Query Rewriting
Kullanıcının sorusunu arama sisteminin daha iyi sonuç bulacağı açık ve bağlamlı bir sorguya dönüştürme işlemi.
R
Random Forest
Çok sayıda karar ağacının tahminlerini birleştiren popüler topluluk öğrenmesi algoritması.
Rate Limiting
Bir kullanıcı veya anahtarın belirli sürede yapabileceği istek sayısını denetleme yöntemidir.
Reasoning Model
Çok adımlı problemleri çözmek için yanıt öncesinde daha uzun hesaplama süreci kullanan model sınıfı.
Recall
Gerçek pozitif örneklerin ne kadarının model tarafından doğru şekilde bulunduğunu ölçen metrik.
Recommendation System
Kullanıcı davranışına göre ilgi çekebilecek ürün veya içerikleri öneren sistem.
Rectified Linear Unit
Negatif girdileri sıfırlayan, pozitifleri olduğu gibi geçiren yaygın aktivasyon fonksiyonu.
Recurrent neural network
Yinelemeli sinir ağı, düğümler arası bağların zamansal bir dizi doğrultusunda yönlü çizge oluşturduğu bir yapay sinir ağı…
Recurrent Neural Network / RNN
Sıralı verideki bağımlılıkları yakalamak için önceki adımların bilgisini taşıyan sinir ağı türü.
Red Teaming
Bir yapay zeka sisteminin güvenlik açıklarını ve istenmeyen davranışlarını bulmak için kasıtlı olarak saldırgan gibi test…
Reflexion Agent
Ajanın önceki denemelerini eleştirip çıkarımlarını sonraki denemede kullandığı öz değerlendirme yaklaşımı.
Regression
Bir girdiye karşılık sürekli sayısal bir değeri tahmin eden gözetimli öğrenme görevi.
Regularization
Modelin aşırı öğrenmesini önlemek için kayıp fonksiyonuna ek kısıtlar ekleyen teknikler.
Reinforcement Learning
Bir ajanın ödül-ceza mekanizmasıyla deneme yanılma yoluyla optimum davranışı öğrendiği yöntem.
Reinforcement learning from human feedback
In machine learning, reinforcement learning from human feedback (RLHF) is a technique to align an intelligent agent with human…
Reinforcement Learning from Human Feedback / RLHF
Modelin insan tercihlerine göre ödüllendirilerek hizalandığı eğitim yöntemi.
Reranking
İlk arama sonuçlarını daha güçlü bir modelle ikinci kez değerlendirerek en ilgili parçaları üste taşıma işlemi.
Responsible AI
Yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesi ve dağıtımında etik, güvenlik ve şeffaflık ilkelerinin uygulanması yaklaşımı.
Retrieval-augmented generation
Bilgiyle Zenginleştirilmiş Yanıtlama , üretken yapay zeka modellerinin yeni bilgileri getirmesine ve bu bilgileri yanıtlarında…
Retrieval-Augmented Generation / RAG
Modelin cevap üretirken harici bir bilgi kaynağından ilgili veriyi çekip bağlama ekleyen yöntem.
Robotics
Fiziksel dünyada algılama, karar verme ve hareket edebilen makinelerin tasarım ve kontrolüyle ilgilenen alan.
S
Safe Completion
Riskli bir isteği yalnızca reddetmek yerine zararsız ve yararlı bir alternatifle yanıtlamayı amaçlayan güvenlik yaklaşımı.
Sandboxing
Kod veya araç işlemlerini sınırlı izinlere sahip yalıtılmış bir ortamda çalıştırma yaklaşımıdır.
Self-Attention
Bir dizideki her öğenin aynı dizideki diğer tüm öğelerle ilişkisini hesaplayan dikkat türü.
Self-Consistency
Birden çok bağımsız çözüm örneği üretip en tutarlı veya çoğunlukta olan cevabı seçme tekniği.
Self-RAG
Modelin ne zaman bilgi getireceğini ve ürettiği yanıtın kaynaklarla desteklenip desteklenmediğini değerlendirdiği yaklaşım.
Self-Supervised Learning
Modelin, veri içindeki bir kısmı diğer kısımlardan tahmin ederek etiketsiz veriden öğrenmesi.
Semantic Chunking
Belgeleri sabit karakter sayısı yerine anlam veya konu değişimine göre parçalara ayırma yöntemi.
Semantic Router
Bir isteği anlamına göre uygun modele, araca veya bilgi kaynağına gönderen karar bileşeni.
Semantic Search
Anahtar kelime eşleşmesi yerine sorgunun anlamına dayalı sonuç getiren arama yöntemi.
Semi-supervised Learning
Az miktarda etiketli ve çok miktarda etiketsiz veriyi birlikte kullanan öğrenme yöntemi.
Sentiment Analysis
Bir metnin olumlu, olumsuz veya nötr duygusal tonunu belirleme görevi.
Shadow Deployment
Yeni modelin gerçek trafiği görüp kullanıcıya yanıt vermeden paralel çalıştırılmasıdır.
Shared Workspace
Birden fazla ajanın görev durumu, kanıt ve ara çıktıları paylaştığı kontrollü bilgi alanı.
Sigmoid Function
Çıktıyı 0 ile 1 arasına sıkıştıran S şeklindeki aktivasyon fonksiyonu.
Softmax Function
Bir vektördeki değerleri toplamı 1 olan olasılık dağılımına dönüştüren fonksiyon.
Speculative Decoding
Küçük bir taslak modelin önerdiği tokenları daha büyük modelle topluca doğrulayarak üretimi hızlandıran çıkarım tekniği.
Speech Recognition
Sesli konuşmayı yazılı metne dönüştüren teknoloji.
Speech-Language Model
Konuşma sinyalini dil temsilleriyle birlikte işleyerek dinleme ve yanıt üretme yeteneği sağlayan model.
State-Machine Agent
Ajan davranışını açık durumlar ve izinli geçişlerle sınırlayan kontrol mimarisi.
Structured Output
Model yanıtının önceden tanımlanmış JSON şeması veya veri biçimine uymasını zorunlu kılan üretim yöntemi.
Structured Outputs
Bir dil modelinin yanıtını, önceden tanımlanmış bir JSON şemasına harfiyen uyacak şekilde üretmesini garanti eden özellik.
Style Transfer
Bir görüntünün içeriğini korurken başka bir görüntünün sanatsal stilini uygulayan teknik.
Superintelligence
İnsan zekasını tüm alanlarda kayda değer ölçüde aşan, varsayımsal ileri düzey yapay zeka.
Supervised Learning
Modelin etiketli veri kullanarak girdi-çıktı ilişkisini öğrendiği yöntem.
Support Vector Machine / SVM
Sınıflar arasındaki en geniş boşluğu bularak veriyi ayıran gözetimli öğrenme algoritması.
Swarm Intelligence
Basit kuralları izleyen çok sayıda ajanın etkileşiminden ortaya çıkan kolektif akıllı davranış.
Sycophancy
Bir dil modelinin doğruyu söylemek yerine kullanıcının inandığı veya duymak istediği şeye uyum sağlayarak yanlış ya da abartılı…
Symbolic AI
Bilgiyi semboller ve mantıksal kurallarla temsil edip işleyen, istatistiksel öğrenmeden önceki klasik yapay zeka yaklaşımı.
Synthetic Data
Gerçek veri yerine yapay olarak üretilen, istatistiksel özellikleri benzer veri.
Synthetic Evaluation
Gerçek kullanıcı verisi yerine kontrollü olarak üretilen test örnekleriyle model veya ajan performansını ölçme yöntemi.
Synthetic Media
Tamamen veya kısmen algoritmalarla üretilen görüntü, ses, video ya da metin içeriğidir.
System Prompt
Bir modelin genel davranışını, rolünü ve kurallarını belirleyen, kullanıcı mesajından önce verilen talimat.
T
Task Contamination
Bir değerlendirme görevinin biçim veya içeriğinin model eğitiminde doğrudan ya da dolaylı bulunması.
Technological Singularity
Yapay zekanın kendini özyinelemeli olarak geliştirerek insan kontrolünün ve öngörüsünün ötesine geçtiği varsayımsal an.
Temperature
Modelin çıktı üretirken ne kadar rastgele veya öngörülebilir davranacağını kontrol eden ayar.
Tensor Processing Unit / TPU
Google tarafından geliştirilen, yapay zeka iş yükleri için özel tasarlanmış hızlandırıcı çip.
Test-Time Compute
Bir modelin yanıt vermeden önce daha fazla arama, örnekleme veya doğrulama yapmasına ayrılan ek hesaplama bütçesi.
Text-to-3D Generation
Yazılı bir açıklamadan üç boyutlu model veya sahne üreten yapay zeka yeteneği.
Text-to-Image Generation
Yazılı bir açıklamadan özgün bir görsel üreten yapay zeka yeteneği.
Text-to-speech
Speech synthesis is the artificial production of human speech. A computer system used for this purpose is called a speech…
Text-to-Speech / TTS
Yazılı metni doğal ve akıcı konuşma sesine dönüştüren teknoloji.
Text-to-Video Generation
Yazılı bir açıklamadan hareketli, tutarlı bir video üreten yapay zeka yeteneği.
Thinking Budget
Bir akıl yürütme modelinin çözüm üretirken kullanabileceği token veya hesaplama miktarını belirleyen sınır.
Time Series Analysis
Zaman içinde sıralı toplanan verilerdeki örüntüleri inceleyerek gelecek değerleri tahmin etme yöntemi.
Token
Bir dil modelinin metni işlerken kullandığı en küçük anlam birimi.
Tokenization
Ham metni modelin işleyebileceği token dizisine dönüştürme süreci.
Tool Hallucination
Modelin mevcut olmayan bir aracı, parametreyi veya araç sonucunu gerçekmiş gibi üretmesi.
Tool Learning
Bir modelin dış araçların ne işe yaradığını ve hangi koşullarda çağrılması gerektiğini öğrenmesi.
Tool Use
Bir modelin görevi tamamlamak için hesap makinesi, arama motoru gibi harici araçları çağırabilmesi.
Tool-Result Validation
Bir ajanın dış araçtan aldığı veriyi kararlarında kullanmadan önce biçim, kaynak ve tutarlılık açısından sınaması.
Top-p / Top-k Sampling
Bir sonraki kelimeyi seçerken olasılık dağılımını sınırlayan örnekleme stratejileri.
Training Data
Bir modelin öğrenme sürecinde kullanılan örnekler bütünü.
Transfer Learning
Bir görevde öğrenilen bilginin farklı ama ilişkili bir göreve aktarılması.
Transformer
Dikkat mekanizmasını temel alan, günümüz büyük dil modellerinin mimari temelini oluşturan sinir ağı yapısı.
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Transformer
In deep learning, the transformer is a family of artificial neural network architectures based on the multi-head attention…
Tree of Thoughts
Bir modelin tek bir akıl yürütme yolu yerine birden fazla aday düşünce dalını araştırdığı yöntem.
Turing Test
Bir makinenin insan benzeri zeka sergileyip sergilemediğini ölçmeyi amaçlayan klasik test.
U
Underfitting
Modelin veri içindeki örüntüleri yeterince öğrenemeyecek kadar basit kalması durumu.
Unsupervised Learning
Modelin etiketsiz veri içindeki gizli yapı ve örüntüleri kendi başına keşfettiği yöntem.
V
Vector Database
Embedding vektörlerini depolayıp anlamsal benzerlik araması yapmaya olanak tanıyan veritabanı türü.
Verbosity Bias
Daha uzun yanıtların aynı doğrulukta olmasa bile daha kaliteli sanılması eğilimi.
Vibe Coding
Kod detaylarına hakim olmadan, isteneni doğal dille tarif ederek AI'ya üretici-yürütücü rolü verilen, sonucu deneyerek ilerlenen…
Virtual Assistant
Sesli veya yazılı komutlarla kullanıcıya günlük görevlerinde yardımcı olan yapay zeka uygulaması.
Vision-Language Model
Görseller ile doğal dili birlikte anlayıp bunlar hakkında metin üretebilen çok modlu model.
Vision-Language Model / VLM
Hem görüntüleri hem metni anlayıp ilişkilendirebilen çok modlu model türü.
W
Weight Quantization
Model ağırlıklarını daha düşük bit genişliğinde temsil ederek bellek ve hesaplama ihtiyacını azaltma işlemi.
Weight Sparsification
Model ağırlıklarının bir bölümünü sıfırlayarak hesaplama ve bellek gereksinimini azaltma tekniği.
Weights
Sinir ağındaki bağlantıların gücünü belirleyen, eğitimle güncellenen sayısal değerler.
