Closed Source Model
Ağırlıkları paylaşılmayan, yalnızca API üzerinden erişilebilen tescilli model.
Kapalı kaynak model, ağırlıklarının, eğitim verisinin ve iç mimarisinin kamuya açıklanmadığı, yalnızca şirketin sunduğu bir API veya uygulama üzerinden erişilebilen tescilli (proprietary) yapay zeka modelidir. Kullanıcı modeli kendi sunucusunda çalıştıramaz; her istek, şirketin bulut altyapısına gönderilir ve model orada çalıştırılıp sonuç geri döndürülür. OpenAI'nin GPT serisi, Anthropic'in Claude'u ve Google'ın Gemini'si bu kategoriye giren, günümüzün en yetenekli modelleri arasında yer alan örneklerdir.
Şirketler modelleri kapalı tutmayı genellikle rekabet avantajını korumak, kötüye kullanımı sınırlamak ve güvenlik filtrelerini merkezi olarak yönetebilmek için tercih eder. Bu yaklaşımın avantajı, şirketin modeli sürekli güncelleyip iyileştirebilmesi ve kötüye kullanımı daha sıkı denetleyebilmesidir; dezavantajı ise kullanıcıların modelin nasıl çalıştığını tam olarak bilememesi, veri gizliliği konusunda şirkete güvenmek zorunda kalması ve erişimin fiyatlandırma ile kullanım politikalarına bağımlı olmasıdır. Kapalı ve açık kaynak modeller arasındaki denge, yapay zeka endüstrisinin şeffaflık, güvenlik ve inovasyon hızı arasındaki en temel gerilim alanlarından birini oluşturur.
Şirketler modelleri kapalı tutmayı genellikle rekabet avantajını korumak, kötüye kullanımı sınırlamak ve güvenlik filtrelerini merkezi olarak yönetebilmek için tercih eder. Bu yaklaşımın avantajı, şirketin modeli sürekli güncelleyip iyileştirebilmesi ve kötüye kullanımı daha sıkı denetleyebilmesidir; dezavantajı ise kullanıcıların modelin nasıl çalıştığını tam olarak bilememesi, veri gizliliği konusunda şirkete güvenmek zorunda kalması ve erişimin fiyatlandırma ile kullanım politikalarına bağımlı olmasıdır. Kapalı ve açık kaynak modeller arasındaki denge, yapay zeka endüstrisinin şeffaflık, güvenlik ve inovasyon hızı arasındaki en temel gerilim alanlarından birini oluşturur.