R Harfi 👁 23 görüntülenme

Recommendation System

Kullanıcı davranışına göre ilgi çekebilecek ürün veya içerikleri öneren sistem.

Öneri sistemi (recommendation system), kullanıcının geçmiş davranışlarına, tercihlerine veya benzer kullanıcıların örüntülerine dayanarak ilgisini çekebilecek ürün, içerik veya hizmetleri öneren bir yapay zeka sistemidir. İki temel yaklaşımı vardır: işbirlikçi filtreleme (collaborative filtering), "sana benzer beğenilere sahip kullanıcıların beğendiği ama senin henüz görmediğin şeyleri" önerir ve bunun için kullanıcı-ürün etkileşim matrisindeki örüntülerden faydalanır; içerik tabanlı filtreleme ise ürünlerin kendi özelliklerine bakarak, kullanıcının daha önce beğendiği öğelere benzer öğeleri önerir. Günümüzde bu iki yaklaşım genellikle derin öğrenme tabanlı hibrit modellerle birleştirilir.

Öneri sistemleri, dijital ekonominin görünmez ama son derece etkili motorlarından biridir: Netflix'in izleyeceğiniz bir sonraki diziyi önermesi, Spotify'ın çalma listesi oluşturması, Amazon'un "bunu alanlar şunu da aldı" önerileri ve YouTube'un video akışı hep bu teknolojiye dayanır; bu şirketlerin gelirlerinin ve kullanıcı etkileşiminin önemli bir kısmı doğrudan öneri sistemlerinin kalitesine bağlıdır. Öte yandan bu sistemler, kullanıcıyı yalnızca zaten ilgi duyduğu içeriklerle çevreleyen "filtre balonu" etkisi gibi eleştirilere de konu olur; bu nedenle keşif ile kişiselleştirme arasındaki dengeyi kurmak, alanın önemli tasarım zorluklarından biridir.